Паміж лекцыямі і марамі: як БДУ вучыць нас не баяцца чыстага аркуша

Аўтар: Чарнавок Анастасія, студэнтка 1 курса факультэта журналістыкі БДУ

Калі я ўпершыню пераступіла парог факультэта журналістыкі, мне здавалася, што я ўжо ўсё ведаю пра тэксты. Я пісала сачыненні ў школе на «выдатна», вяла стужку ў сацсетках і нават была перакананая, што маё пачуццё мовы – ідэальнае. Але ведаеце што? Першы месяц у БДУ старанна і пяшчотна растлумачыў мне, што я не ведаю нічога. І гэта, на дзіва, аказалася самым каштоўным падарункам.

Памятую сваё першае заданне. Трэба было напісаць невялікую замалёўку пра горад. «Ну, гэта проста», – падумала я. Я села за ноўтбук, паклала пальцы на клавіятуру і… застыла. Перада мной быў пусты белы аркуш у Word, які палохаў сваёй бездакорнасцю. У школе нас вучылі пісаць па плане: уступ, асноўная частка, выснова. А тут сказалі: «Пішы жывое. Пішы тое, што бачыш».

Я раптам зразумела, што развучылася глядзець. Я прывыкла да шэрых панэлек, да шуму тралейбусаў на праспекце Незалежнасці, да мітуслівых студэнтаў з кавай. Але як гэта апісаць так, каб чытач не пазяхнуў? Адказ прыйшоў на лекцыі па літаратуры, калі выкладчык сказаў: «Шукайце дэталь. Не пішыце «было холадна», напішыце, як чырванее нос у аднагрупніцы».

У гэтым семестры нашым асноўным лексіконам стала слова «назіранне». Цяпер я іду па горадзе як шпіён. Вось на лаўцы каля галоўнага корпуса БДУ сядзіць дзяўчына і чытае Брэдберы. Дзьме вецер, яна нацягвае рукавы шэрага паліто на пальцы – ёй холадна, але 45 старонак да фіналу прымушаюць яе сядзець на месцы. Гэта ж гатовы партрэт!

Свет раптам стаў аб’ёмным. Аказалася, што журналістыка – гэта не толькі ўменне крута складаць словы ў сказы. Гэта ўменне заўважаць жыццё там, дзе іншыя праходзяць міма. Нас, першакурснікаў, часта кідае з крайнасці ў крайнасць. Ад радасці да экзістэнцыяльнага страху. Але ва ўсёй гэтай мітусні ёсць нейкая неверагодная дынаміка.

А яшчэ адбылося галоўнае ўнутранае адкрыццё. У школе беларускую мову часта ўспрымаюць як прадмет: вывучыў правіла – забыў. Тут жа, на журфаку, прыйшло разуменне, што мова – гэта мая зброя. Спачатку было нязвыкла і нават крыху ніякавата фармуляваць думкі па-беларуску, бо ў галаве быў сумес рускай і беларускай лексікі («трасянка», якую бязлітасна выкарчоўваюць выкладчыкі). Але аднойчы я злавіла сябе на думцы, што ўжо не перакладаю ў розуме з рускай, а адразу думаю па-беларуску. І гэты артыкул – спроба замацаваць гэтую перамогу.

Вядома, часам хочацца выць ад аб’ёмаў інфармацыі. Мы яшчэ не выратавальнікі свету, мы толькі вучымся трымаць дыкцыю перад мікрафонам і спрачаемся да хрыпаты пра загалоўкі. Але менавіта тут я адчула тое самае гучнае біццё сэрца жыцця.

Няхай я пакуль не ведаю, ці стану вялікім рэпарцёрам ці пайду ў PR. Але дакладна ведаю адно: БДУ вучыць не баяцца чыстага аркуша. Бо чысты аркуш – гэта не пустэча. Гэта свабода.

І ведаеце, здаецца, у мяне пачынае атрымлівацца яе запаўняць.