Размаўляй са мной па-беларуску

Новости

Захапляцца беларускай мовай я пачала адносна нядаўна, але я нарадзілася ў той сям’і, дзе бацькі вучылі мяне абедзьвум рускай і беларускай мовам. Відаць, родная мова даспадобы не кожнаму. Так, гэта іх справа: любіць ці не любіць,але ведаць яе павінен. Канешне, гэта ў ідэале, насамрэч выходзіць іншая справа.
Каб даведацца пра сітуацыю з беларуская мовай у паўсядзённым жыцці, я вырашыла паразмаўляць (таксама па-беларуску) са сваім знаёмым, які ўжо досыць спрактыкаваны ў гэтай справе і заўсёды і паўсюль карыстаецца роднай мовай. Па яго словах, беларуская гаворка ўспрымаецца сярод нашых людзей на дзіва па-рознаму. Здараецца, і на жаль, нярэдка, што народ вельмі скептычна ставіцца да людзей, якія размаўляюць па-беларуску: яны робяць “кіслыя твары” ці адварочваюцца ўвогуле, толькі пачуўшы беларускія словы. Некаторыя наадварот, уступаюць у размову, нават, робячы заўвагі наконт ужывання розных слоў. Іншыя, напрыклад, што прыехалі з суседніх краін, захапляюцца тым, як мы размаўляем на роднай мове (але напэўна гэтак робяць не многія з беларусаў).
Нямала радуе сітуацыя ў нашай сталіцы: тут хоць ёсць беларускамоўныя шыльды, назвы крамаў, рэкламы і інш. Але ў далёкім ад сталіцы Наваполацку справа ідзе горш. Тут не тое, што ўсё па-руску, а нават сустракаюцца назвы на замежнай мове. “Смайл-кафе”, “Бирхаус”… чаму не назваць як-небудзь па-роднаму, не на заходні лад?
Каб убачыць тое, як разумеюць родную мову ў Наваполацку, я адправілася, ў першую чаргу, у кнігарню. Але, на маё здзіўленне, тут мяне зразумелі толькі перапытаўшы па-руску. Дзякуй Богу, у аддзяленні пошты беларускія словы зразумелі. Але ў адказ я так і не пачула роднай гаворкі. Відаць, задужа ўжо сорамна казаць беларускія, нібыта “мужыцкія” словы.
Як паказвае вопыт, родную мову ўжывае не вельмі шырокае кола людзей. Але менавіта на іх і трымаецца наша мова. Думаю, што не трэба чакаць адраджэння беларускай мовы, не ствараючы для гэтага пэўнай глебы. Трэба пачынаць з самога сябе і менавіта зараз.



13 комментариев по теме “Размаўляй са мной па-беларуску

  1. Дана!
    Прачытау Ваш ліст пра стан беларускай мовы.
    Вельмі добра і праудзіва напісалі.
    Дзякуй Вам !
    У краіне сапрауды цяжкае становішча з беларускамоуным
    радые,тэлэбачанем,кінастужкмі,кнігамі,аудыекнігамі,часопісамі,газэтамі,шыльдамі і т.д.
    Можна шмат прыводзіць прыкладау на гэту тэму.
    У сталіцы-Мінску хучэй пачуеш замежную мову,чым гутарку па-беларуску сярод людзей.
    Зневажаецца наша мова,чаму?
    Мая думка такая,улады,чыноунікі павінны рабіць больш,каб
    беларуская мова ужывалася у шырокім асяроддзі.
    У кнігарніях Мінска нельга купіць буквар па-беларуску.
    На паліцах ляжаць шмат рускамоуных.Беларускамоуных выданій 5-20%.Цана расейскай кнігі таней,чым беларускамоунай.Сумна.
    Я-беларус,нарадзіуся і жыву тут.
    Для мяне родная мова-беларуская.Вывучыу я і расейскую.
    Калі бываю у Маскве ці другіх гарадах Расеі абавязкова
    размауляю і пішу па расейску.
    Гэтым паважаю краіну,народ і мову.
    Чаму у нас,сінявокай такога няма?
    Беларускую мову можна вывучыць,калі есьць жаданне.
    Без вады-няма жыцця,без мовы-няма нацыі.
    Беларусы!
    Калі ласка,вывучайце беларускую мову, яна меладычная і цудоуная.
    Пішыце і размауляйце усюды і зауседы.
    Тады наша мова будзе жыць у кожным вугалку нашай Радзімы.
    З павагай-Лявон.

  2. tra-ta-tam, малайчына!!
    а вы часам не філолаг? ці таксама проста «захапляецеся» мовай?..

  3. «Захапляцца беларускай мовай я пачала адносна нядаўна», — напэўна, японец ніколі не скажа «я пачаў захапляцца японскай мовай» ці датчанін таксама не скажа «дацкай мовай я пачаў захапляца». Апрача людзей «савецкай» нацыянальнасці, так не скажа ніхто пра сваю мову. Так што стацця очань сільна патрыяцічаская.

  4. Моўная сістэма, спосаб думак не беларускі. Напрыклад, «шырокае кола», «вопыт паказвае» і інш. — аўтаматычныя калькі з рускіх «широкий круг», «опыт показывает». Гэта значыць, што думкі — на казённай рускай мове, бо беларуская мова гістарычна пазбаўленая кніжнасці. Такімсама чынам на трасянцы кажуць: стаміўся з дарогі замест здарожыўся, накрыў на стол замест паставіў на стол, развярнуў машыну замест павярнуў машыну (развярнуць у нашай мове значыць разбіць, растрэсці, расцерушыць),прымаў удзел замест браў удзел ці ўдзельнічаў, паколькі замест бо, падаючая (!) зорка замест знічка, слаць лісты замест ліставаць, зграбаць у стагі замест стагаваць… Яшчэ ого-го-го колькі такіх «элементаў-інтэрветвентаў», лебяды, якую трэба бязлістасна выкарчоўваць. К. Чорны, У. Караткевіч, А. Марціновіч — напэўна, па іх кнігах нам трэба мову адраджаць

  5. Размаўляй па-беларуску! — так можна было напісаць. Без астатніх сказаў. Сэнс бы не зьмяніўся. Факты, факты… Не хапае.

  6. ніякай фактуры, так можна нават з галавы напісаць (як я і думаю было зроблена), а шкада.

  7. статья-бугага))АРТЫКУЛ!!!!калі вы кажаце,што гэта трасянка,то прапануйце адпаведнікі,калі ласка!

  8. Статья на трасянцы вучыць размауляць па-беларуску… бугага

  9. Аўтар, калі вы друкуеце беларускамоўны артыкул пад назвай «Размаўляй са мной па-беларуску», то і пішыце, калі ласка, ПА-БЕЛАРУСКУ! згодна з tra-ta-tam.
    нават пачатак артыкула ўжо засмучае: «бацькі вучылі мяне абедзьвум рускай і беларускай мовам.» выпраўце памылкі, калі ласка.
    І электронны перакладчык тут дрэнны памочнік. Чытайце літаратуру.

    Увогуле назвы “Смайл-кафе”, “Бирхаус” можна знайсці не толькі ў Наваполацку. І не толькі там «справа ідзе горш». Гэта праблема ўсёй краіны.
    Выбычыйце, калі што.

  10. абедзьвЮм,згодна,заглючыла мяне.а акрамя гэтага,якія прапановы?адпаведнікі?:)

  11. АДНОСНА нядаўна
    абедзьвУм
    іншая СПРАВА
    якія СПРАКТЫКАВАНЫ
    КАНЕШНЕ
    «КІСЛЫЯ» ТВАРЫ
    УСТУПАЮЦЬ У РАЗМОВУ
    РАДУЕ СІТУАЦЫЯ
    я АДПРАВІЛАСЯ
    ШЫРОКАЕ КОЛА
    ПАКАЗВАЕ ВОПЫТ…

    — гэта не беларуская мова, а нейкае маскальскае вычварэнне. Вывучаць трэба родную мову!

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *